Talata Novelomina - ary vonona ny hamakivaky

Ny tenin’andriamanitra sy ny onin’ny jordana

nosoratan’i Galina Stele

Tena nisalasala tsy nahazo antoka izay tokony ho ataony ary be andraikitra aok’izany i Josoa taminn’izay. Ny onin’ny Jordana no teo anoloan’ny zanak’Israely ary ny manda miezinezin’ny Jeriko kosa no teo andrefany. Teo antsinananan’izy ireo kosa dia nisy ny lohasaha Shittim izay tsara aok’izany; rakotra hazo akasia sy feno vahoakan’Andriamanitra.

Fotoana hamakivakiana ny onin’ny Jordana io- Mba hevero anie izay mety ho fihetseham-pon’i Josoa e ; Maty i Mosesy.Maty tamin’ny fotoana tena nilàna azy izy, teo amoron’ilay tany nampanantenaina. Ahoana ny hamakivakiana an’i Jordana ,indrindra amin’ny fotoana mahatondraka ny rano ? (Josoa 3 :15) ?Ahoana ny hihoarana ireo rindrin’ny Jeriko sy handresena ireo olona goavam-be monina ao ? Tena nilaina tokoa ny fahendrena sy ny fahazarana nananan’ny Mosesy tamin’ny alalan’ireo fanandramana rehetra nataony tamin’ity fotoan-tsarotra ity.Amin’ny fomba ahoana no ahafan’i Josoa mitarika ireo vahoaka ireo ho any amin’ilay tany nampanantenaina ?Izy ireo anefa dia vonona ny hanakalo ny tany nampanantenaina amin’ny fotoam-pifaliana eo anivon’ny alan’akasia.Hitoky amin’iza ary i Josoa ?

Fahaverezana lehibe ho an’ny zanak’Israely ny fahafatesan’i Mosesy. Na dia izany aza nefa dia fantatr’izy ireo fa mbola niaraka tamin’ izy ireo hatrany Andriamanitra.. « Ny andri-rahona dia tsy niala teo ambonin’ny tabernakely raha antoandro, ary ny andri-afo nony alina mba ahazoan’izy ireo antoka fa hitarika azy ireo hatrany Andriamanitra raha toa ka mandeha araky didiny izy ireo.1

Niandry ny fitondran’Andriamanitra i Josoa. Amin’ny maha-teraka tamin’ny fotoanan’ny fanandevozana azy dia niaina nandritry ny 40 taona tao Egypta izy ary tanan-kavanan’i Mosesy nandritry ny 40 taona (Nom.11 :28). Ny tena anarany dia Hosea ( Nom.13 :8) izay midika hoe « famonjena » na « fanavotana » ;saingy nandritry ny niarahany niasa tamin’i Mosesy dia natao hoe « Josoa » izany, izay midika hoe « Mamonje, Jehovah ! » na hoe « Jehovah mamonjy ».2

Ny teny hoe « Jehovah » dia manondro ny anaran’Andriamanitra izay nolazaina tamin’i Mosesy teo aminn’ilay hazo nirehitra «  IZAHO, IZAY IZy ». Ny anaran’i Josoa dia nanjary fampatsiahivana velona ny maha Mpamonjy an’Andriamanitra. Tsy ho Mosesy na Josoa na olona hafa fa Ilay IZY HATRIZAY KA HO MANDRAKIZAY no hitarika ny olony hamakivaky an’ny Jordana ho any amin’ilay tany nampanantenaina. Taty aoriana dia nomena an’i Jesôsy io anarana io. Arak’izany dia sahala amin’ny hoe Kristy izany i Josoa.

Eo am-piandrasana an’Andriamanitra

Imbetsaka i Josoa no nahatsapa ny herin’Andriamanitra. Nanatri-maso ny famirapiratry ny rahona noho ny voninahitry ny fanatrehan’Andriamanitra teo amin’ny teo amin’ny tendrobohitra Sinai izy. Nahita an’i Mosesy nidina avy tany amin’ny tendrom-bohitra niaraka tamin’ilay lalàna nosoratan’ny tànan’Andriamanitra izy. (Eks 32 :17). Iray tamin’ireo niady tamin’ny Amalekita izy ka nandresy rehefa nanangana ny tànany i Mosesy.Anisan’ireo mpisafo tany 12 nalefan’i Mosesy hisava làlana tany amin’ilay tany nampanatenaina izy- ary iray tamin’ireo roa izay nino fa ampy handresena ireo olona goavam-be ny herin’Andriamanitra.

Mazava loatra fa nanana ny amaroan’ireo toetra mendrika ho an’ny mpitari-tafika i Josoa : fahavononana sy fahalemen-panahy, fahatokiana sy fahavonona ny handresy sy fankatoavan’ny olony ary fandraisam-panapahan-kevitra sy fahakingan-tsaina.3. Na dia izany azy anefa dia tsy niankina tamin’ny talenta sy fahalalany i Josoa.Nianatra mikasika ny zavatra manan-danja indrindra tamin’i Mosesy izy : Mila miankina tanteraka amin’Andriamanitra fa tsy aminn’ny zavatra na olona hafa ianao. « Raha tsy handeha ny Tavanao, dia aza mitondra anay hiakatra hiala aty. » (Eks 33 :15). Izany no nahatonga an’i Josoa niandry am-pahatokiana ny toro-marika avy amin’Andriamanitra.

Ary dia niresaka tamin’i Josoa Andriamanitra. Mahavariana fa tsy nikasika ny drafitra maty paika entina hiady na ny momba ny sari-tany hanatanterahana izany na koa ny olona ilaina amin’izany ny resak ‘Andriamanitra taminy. Nanomboka tamin’ny toro-marika tsy nampoizina Andriamanitra.Nampifatoka ny ny sain’i Josoa. tamin’ny zavatra izay tsy hampisaraka azy amin’Andriamanitra na oviana na oviana ka ahatonga azy ho mpandresy aloha Izy.Hoy Jehovah taminy : "Koa mahereza sy matanjaha tsara ianao, hitandremanao hanao araka ny lalàna rehetra, izay nandidian'i Mosesy mpanompoko anao; aza miala aminy, na ho amin'ny ankavanana, na ho amin'ny ankavia, mba hambinina* ianao amin'izay rehetra alehanao. Aoka tsy hiala amin'ny vavanao ity bokin'ny lalàna ity, fa saintsaino andro aman'alina, hitandremanao hanao araka izay rehetra voasoratra eo; ary amin'izany dia hahalavorary ny làlana ianao sady hambinina*. (Joshua 1:7, 8).

Ny fandresen’i Josoa amin’ny maha-mpitarika azy- ary ny vahoakan ‘israely amin’ny maha firenena azy- izany dia hiankina amin’ny fankatoavan’izy ireo ny lalàn’Andriamanitra, ny teniny. Rehefa vita izay teny fampidirana izay vao nanomboka nanome toromarika an’i Josoa mikasika ny fandrosoana Andriamanitra.

Lesona mikasika ny tany nampanantenaina

Amin’izao maha antomotra ny faran’ny tany izao dia isika indray no mijoro amin’ny maha-fiangonana antsika eo amoron’ny tany nampanantenaina. Indraindray dia adinontsika izany, indrindra ka rehefa mamony ireo akasia any an-dohasaha. Indraindray koa isika dia samy miatrika ny Jeriko-ntsika tsirairay avy. Inona no lesona azontsika tsoahina avy amin’ny toromarika nomen’Andriamanitra ao amin’ny Josoa 1 :7,9 ? Inona no avy ireo fanontaniana tokony apetratsika amin’ny tenantsika ?

1. Fanontaniana mikasika ny fanatrehan’Andriamanitra: Moa ve isika miombon-kevitra amin’i Josoa amin’ny fiheverana fa zava-poana ny mandroso rehefa tsy eo ny fanatrehan’Andriamanitra ? Moa ve fantatsika fa ny fanatrehany dia ao amin’ny teniny ?

2. Fanontaniana mikasika ny herin-tsaina : Moa manana fahasahiana araka ny fanirian’Andriamanitra ho antsika ve isika ? Vonona ve isika ny haneho ny herin-tsaina ilaina amin’ny fanarahana azy sy ny fijoroana ho mahatoky eo aminy n’inon’inona hitranga ? Noheverin’ny olona ho vendrana ve ny vahoakan’Israely rehefa niodidina an’i Jeriko nandritry ny fito andro ? Mbola ho ilaina indray izany herin-tsaina izany eo amoron’ny tany nampanantenaina.

3. Fanontaniana mikasika ny fahombiazana. Tsy te hahomby avokoa ve ny olon-drehetra ? Matetika isika no maniry ny hahita maso ny fidiran’Andriamanitra mivantana, Maniry ny hahita ny Jordana-ntsika hizara roa isika ka talanjona eo anatrehan’ny fahanginan’Andriamanitra. Saingy manaraka ny toromarika efa nolazaina tamintsika ve isika ? Sa kosa miandry zava-baovao ?

4. Fanontaniana mikasika ny filentehana ao anatin’ny Tenin’Andriamanitra : Hatraiza ny halalin’ny filentehantsika ao anatin’ny tenin’Andriamanitra ?Inona no fomba ampiasaintsika mba hahatonga ny saintsika ho vonton’ny soratra masina ?

5. Fanontaniana mikasika « izay rehetra voasoratra ao aminy » :Hatraiza no tokony ho fetran’ny fahatokiantsika amin’ny fanarahana ? Raha toa ka ny ampahany amin’ny toromarik’Andriamanitra ihany no arahintsika dia « haneho fanajana ny ampahany sasany amin’ny lalàna fotsiny izany fa tsy fanajany ilay mpanome lalàna.4 Moa maniry ny hankatoa am-pahatokiana izay rehetra voambaran’ny Baiboly ve isika ?

Novelomina ary vonona ny hamakivaky

Ny bokin’i Josoa dia manambara amintsika ny teny fampanantenan’Andriamanitra izay tanteraka teo amin’ny fiainan’i Josoa. Nahatoky izy ka nasandratr’Andriamanitra. Nitondra ny vahoakan’Andriamanitra namakivaky an’i Jordana izy. Nianjera ny mandan’i Jeriko. Natahotra sy nanaja azy ireo ny mponin’ny Kanàna. Tsy nisaraka tamin’ny zanak’Israely ny fanatrehan’Andriamanitra ka nomena azy ireo ny tany nampanantenaina.

Navelan’Andriamanitra ho mpitari-tafiny Andriamanitra. Tsy nikatsaka ny voninahitry ny tenany izy. Naniry hanagana ny alitaran’Andriamanitra tany amin’ny fo sy sain’ny olona tsirairay izy, eo am-pampitana ny tenin’Andriamanitra tamin’ireo taranaka taty aoriana. Tsy nisy teny tamin'izay rehetra nandidian'i Mosesy, izay tsy novakin'i Josoa teo anatrehan'ny fiangonana, dia ny Isiraely rehetra, mbamin'ny vehivavy sy ny ankizy madinika ary ny vahiny izay teo aminy. (Josoa 8:35). Nifidy ny hanompo an’Andriamanitra mandra-pahatapitry ny fofon’ainy i Josoa. Tamin’ny fiafaran’ny fiainany dia tsapany fa mahatoky Andriamanitra ary tsy vazivazy ny fampanantenany. Hoy izy : "tsy misy latsaka na dia zavatra iray akory aza ny zava-tsoa rehetra izay nilazan'i Jehovah Andriamanitrareo anareo; efa tanteraka taminareo avokoa izy rehetra: tsy nisy latsaka izy na dia zavatra iray akory aza » (Josoa 23 :14).Nitoky tamin’i Josoa Andriamanitra satria Josoa dia niankina tamin’ny Tompony.

Maniry ny ho toa an’i Josoa aho. Fantatro fa ny hizotra ho any amin’ny tany nampanantenaina no tanjoko fa tsy ny ho eo amin’ny lohasaha manamorona an’i Jordana.Saingy ahoana no ahafahako mamakivaky an’i Jordana ?Fetsy sy masiaka ny fahavaloko ary voafetra ny fahendreko.

Nampanantenaina ahy ao amin’ny Soratra Masina ny fanatrehan’Andriamanitra. Maniry ny hitoetra ao amiko amin’ny alalan’ny teniny Andriamanitra, Te hamelona indray, hampianatra ary hanova ahy amin’ny alalan’izany izy. Izany no ahafahako mandroso sy mamakivaky an’i Jordana. Vonona ny hanao izany miaraka amin’i Jesôsy ilay Tompo mpamonjy antsika aho.

 

FANONTANIANA

Hieritreretana sy ho Zaraina

1.Amin’ny fotoana inona ianao no mandalina ny Baiboly ? Rehefa maraina ? sa hariva ? sa izy roa ? sa rehefa fotoam-pisakafoana ?Eritrereto ny fomba ahafahanao manazatra ny tenanao amin’ny fanomezana sakafom-panahy ny tenanao amin’ny alalan’ny Tenin’Andriamanitra.

2. Tena nanam-pinoana an’Andriamanitra i Josoa- ary tsy natahotra ny hizara izany amin’ny hafa izy. Amin’ny fomba ahoana no ahafahanao mampiatra izany fizarana ny finoanao izany 

Fehezan-teny hisarihan-tsaina : Ny lalan-kizorana dia ny tany nampanantenaina.

 

 


 

Galina Stele, D.Min., DIA EVALUATEUR DE PROGRAMME ASSISTANT AO AMIN’NY BIRAON’NY ARSIVA SY NY STATISTIKA ARY NY FIKAROHAN’NY CONFERENCE GENERALE.

1 Ellen G. White, Patriarchs and Prophets (Mountain View, Calif.: Pacific Press Pub. Assn., 1890), p. 481.

2 Donald H. Madvig, “Joshua,” The Expositor’s Bible Commentary (Grand Rapids: Zondervan Pub. House, 1992), vol. 3, p. 257.

3 A. Plummer, “Introduction to the Historical Books: Joshua to Nehemiah,” Joshua, The Pulpit Commentary (Peabody, Miss.: Hendrickson Publishers), vol. 3, p. iv.

4 Madvig, p. 257.