Banner 1 Banner 2 Banner 3 Banner 4

Mofonaina

MOFONAINA 26 JOLAY 2017

Fehezo ny firehetam-po ambany “Ry malala, mananatra anareo aho, satria vahiny sy mpivahiny hianareo, fadio ny filan'ny nofo, fa miady amin'ny fanahy ireny; ary aoka ho tsara ny fitondrantenanareo ...  Davantage

Lesona Sekoly Sabata

Lesona 05 : Famoronana sy fitondrantena mendrika

26 Jan - 01 Feb 2013
Alahady Alatsinainy Talata Alarobia Alakamisy Zoma Sabata
Fianarana fanampiny
Zoma 01 Feb.

Araka ny voalazan'ny Soratra Masina, dia i Adama no lehilahy voalohany ary noforonin'Andriamanitra tamin'ny fomba manokana avy tamin'ny vovoka izy. Ny fahafantarantsika ny niandohan'ny fitondrantena mendrika dia miorina ao amin'ny fototra niandohan'i Adama. Ireo foto-kevitra ara-Baiboly momba ny fitondrantena mendrika àry izany dia tsy azo sarahina amin'ireo foto-kevitra ara-Baiboly momba ny fototra niandohana.

Ny fanekena koa an'i Adama ho olombelona voalohany dia mitsipaka ny nety ho fisian'ny sisan-karingarina ('fossiles') razamben'i Adama na olombelona hafa. Avy taiza àry izany ireny sisan-karingarina ireny? Misy valin-teny maro hafa azo heverina.

Voalohany, ireo sisan-karingarina mitovy amin'ny olombelona dia mety ho bikan'olombelona, manana saina araka ny tokony ho izy, fa tsy mitovy endri-pitomboana amin'ny olombelona amin'izao andro ankehitriny izao. Izao no valin-teny faharoa azo heverina: mety ho taranaka simba ireo sisan-karingarina ireo noho ny fomba fiainany ihany na noho ny rarin-tsaina avy amin'ny tontolo iainana na noho ny anton-javatra hafa. Ny valin-teny fahatelo azo heverina dia ity: mety ho vokatry ny fiezahana mivantana ataon'i Satana hanimbana izao zavatra àry rehetra izao amin'ny fomba tsy takatry ny saintsika ireo [sisan-karingarina ireo]. Mety ho valin-teny iray hafa azo heverina koa ny hoe tsy olombelona ireo fa nitovitovy tamin'ny olombelona fotsiny teo amin'ny toe-batana. Mety ho samy hafa ny hevitry ny olona samy hafa momba izany, kanefa tsara indrindra isika raha tsy mitompo teny fantatra eo amin'ny faminavinana ataontsika, satria tsy manana porofo miharihary isika hamahana ny olana. Ny sisan-karingarina mantsy tsy tonga miaraka amin'ny mari-tsoratra famantarana ('etiquettes') mifatotra eny aminy milaza hoe "vita tany Sinina diman-jato tapitrisa taona lasa izay na ny sahala amin'izany. Ny fahafantarantsika ny tantaran'ny tany, izay miovaova be ihany eo anivon'ireo manam-pahaizana, dia manome faritra ahafahantsika manovo hevitra hanazavana ny momba ireo sisan-karingarina, kanefa tsy manana porofo isika hanohanana ireo fanazavana omentsika. Rehefa nodinihina, dia fanazavana

Fanontaniana ifanakalozan-kevitra:

  1. Saintsaino ireo vokatra mety haterak'izany hoe tsy nisy Mpamorona nampanaja didy momba ny fitondrantena ny taranak'olombelona. Dia nety ho avy aiza izany ireo foto-kevitra momba ny fitondrantena? Maro ny olona tsy mino an' Andriamanitra kanefa mifikitra amin'ny fitsipi-pitondrantena hentitra sasany. Inona no fototra, tsy miaraka amin' Andriamanitra, mety ahafahan'ny olona mamolavola fitsipi-pitondrantena? Inona ireo fitsipika sasany mety hatolotr'izy ireo? Inona anefa no fahalemena fara-tampony ao amin'ireny fitsipika rehetra ireny?
  2. Moa ve ny fomba fijerintsika ny famoronana mamolavola ny hevitsika momba ireo olana ankehitriny, toy ny 'euthanasie' (fanomezana fanafody olona marary mafy mijalijaly eo am-bavahoana mba hanafainganana ny fahafatesany sy hanalefahana ny fjaliany), ny 'clonage' (fanamboarana olona, na biby, na zava-maniry, tena mitovy tanteraka amin'ny olona, na biby, na zava-maniry iray), ny fanalana zaza, sns. Amin'ny fomba ahoana?
  3. Nisy olona mponina tao an-tanànan'i Dachau nanolo-tena hanokana ny fotoany hitondra vahiny hitsidika ny toby tao Dachau izay nanagadran'ny 'Nazi' (ny Alemanina tamin'ny fitondran'i Hitler) ireo olona azon'izy ireo babo. Ny tsangan-kevitr'i Darwin momba ny fivoarana miandalana no noresahiny teo am-panombohana ny fitsidihana. Nolazainy fa ny tsangan-kevitr'i Darwin no nahatonga ny toby fihazonan'ny 'Nazi' gadra hisy. Miharihary ve hoe mitombina izany fisainana izany? Amin'ny lafiny inona no mety isian'ny fahadisoan-kevitra ao amin'izany fisainana izany?

 

Alahady Alatsinainy Talata Alarobia Alakamisy Zoma Sabata

* Ho an'ireo izay mila ny boky mirakitra ny lesona telovolana dia manantona avy hatrany ny Trano Printy Advantista etsy Somanandrariny.